Zmiany podatkowe w 2026 r. a indywidualna działalność gospodarcza

Początek 2026 r. jest związany z licznymi zmianami podatkowymi oraz prawnymi istotnymi z punktu widzenia osób prowadzących indywidualną działalność gospodarczą. Poniżej przedstawiamy najważniejsze z wyżej wymieniowych zmian:

1.       Zasady rozliczania samochodów w firmie

Od początku 2026 r. istotnej modyfikacji ulegną przepisy dotyczące zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od samochodów osobowych. Od 2026 r. wysokość limitu uzależniona będzie od rodzaju napędu oraz poziomu emisji dwutlenku węgla.

Jeżeli poziom emisji CO2 będzie równy lub wyższy niż 50 g na kilometr, to limit amortyzacji będzie wynosił 100 tys. zł. Jeżeli natomiast poziom emisji CO2 będzie mniejszy niż 50 g na kilometr, wówczas limit amortyzacji nadal będzie wynosił 150 tys. zł. Co ważne, również dla samochodów elektrycznych i z napędem wodorowym utrzymany zostanie dotychczasowy limit w wysokości 225 tys. zł.

Wskazać należy, że nowe limity będą miały zastosowanie do samochodów osobowych wprowadzonych do ewidencji środków trwałych podatnika od 1 stycznia 2026 r. Samochody osobowe wprowadzone do ewidencji środków trwałych przed 1 stycznia 2026 r. będą mogły być rozliczane na dotychczasowych zasadach.

2.       Wyższy limit zwolnienia w VAT

Z początkiem 2026 r. podwyższony zostanie limit zwolnienia z VAT - z 200 tys. do 240 tys. zł rocznej sprzedaży.

3.       Krajowy System e-Faktur (KSeF)

Krajowy System e-Faktur (KSeF) stanowi system do wystawiania, przesyłania, odbierania i przechowywania faktur ustrukturyzowanych. Od 1 lutego 2026 r. KSeF obejmuje etapami wszystkich przedsiębiorców oraz wystawiających faktury w Polsce:

• od 1 lutego 2026 r. firmy, które w 2024 r. miały sprzedaż powyżej 200 mln zł (z VAT),
• od 1 kwietnia 2026 r. pozostałych.

Dodatkowo do 31 grudnia 2026 r. można jeszcze wystawiać faktury poza KSeF (papierowe lub elektroniczne), jeśli w danym miesiącu suma sprzedaży z VAT na takich fakturach nie przekroczy 10 000 zł.

4.       Podwyższenie limitu przychodów warunkującego wybór kasowego PIT

Planowane zmiany (projekt ustawy w komisji sejmowej po I czytaniu w Sejmie) zakładają wzrost z 1 mln do 2 mln zł - limit przychodów, których nieprzekroczenie uprawnia do korzystania z kasowego PIT (możliwość rozliczania przychodów i kosztów przez przedsiębiorców prowadzących samodzielnie działalność gospodarczą dopiero po otrzymaniu płatności przez kontrahenta).

5.       IP Box

Nowe regulacje uzależnią korzystanie z ulgi od zatrudniania co najmniej trzech osób fizycznych niepowiązanych z podatnikiem. Dochody opodatkowane według zasad przewidzianych dla IP Box będą również objęte 4% daniną solidarnościową. Projektowane regulacje zostały opublikowane na stronie Rządowego Centrum Legislacji (RCL) oraz są na etapie opiniowania.

6.       Stawka ryczałtu przy usługach świadczonych na rzecz podmiotów powiązanych

Projekt zakłada opodatkowanie przychodów z usług, które podatnik świadczy na rzecz podmiotu powiązanego, według stawki 17%. Niniejszy projekt jest na etapie opiniowania w ramach prac w Rządowym Centrum Legislacji (RCL).

7.       Zmiany dotyczące Państwowej Inspekcji Pracy

Projektowane zmiany zakładają przyznanie Państwowej Inspekcji Pracy uprawnienia do przekształcenia umowy cywilnoprawnej (w tym umowy B2B) w umowę o pracę w drodze decyzji okręgowego inspektora pracy. W praktyce oznacza to ryzyko wyższych kosztów ZUS, podatków i sporów o formę zatrudnienia. Projekt jest na etapie opiniowania w ramach prac w Rządowym Centrum Legislacji (RCL).

8.       Wzrost minimalnego wynagrodzenia

Od 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę w Polsce wzrośnie do 4806 zł brutto. Minimalna stawka godzinowa wzrośnie do 31,40 zł brutto. Wyższe wynagrodzenie minimalne oznacza również wyższe składki na ubezpieczenie społeczne (emerytalne, wypadkowe oraz chorobowe). Składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz podatek dochodowy do zapłaty także wzrosną.

Wzrost wynagrodzenia minimalnego wpływa także na składki przedsiębiorców. Dzieje się tak, ponieważ podstawę wymiaru preferencyjnych składek ZUS (tzw. mały ZUS) stanowi 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym roku. W roku 2026 podstawa wyniesie 1441,80 zł (4806 zł x 30%).

9.       Składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne przedsiębiorców

Wzrost składek na ubezpieczenie społeczne przedsiębiorców w 2026 r. wynika z projektu ustawy budżetowej przyjętego przed Radę Ministrów oraz zawartego w nim wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce do 9420 zł. Wskazać należy, że każdy wzrost płac automatycznie przekłada się na większe obciążenia dla prowadzących działalność gospodarczą na gruncie ubezpieczeń społecznych. Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne dla przedsiębiorcy jest to określona kwota stanowiąca 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia za pracę. Planowany wzrost przeciętnego wynagrodzenia za pracę oznacza wzrost składek o 152,80 zł miesięcznie (bez składki zdrowotnej).

Wysokość składki zdrowotnej przedsiębiorcy związana jest z wybraną przez niego formą opodatkowania. Minimalna składka zdrowotna dla przedsiębiorcy rozliczającego się według zasad ogólnych (skala podatkowa) oraz zgodnie z zasadami przewidzianymi dla podatku liniowego wynosi 432,54 zł w 2026 r. Wysokość składki zdrowotnej przedsiębiorców rozliczających się według zasad przewidzianych dla zryczałtowanego podatku dochodowego znana będzie po ogłoszeniu przez GUS wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z IV kwartału 2025 r.

10.   Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych

Począwszy od 2026 r. limit przychodów powodujący obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych wynosi 2 500 000 euro (10 646 500 zł). Po osiągnięciu lub przekroczeniu w 2025 r. przychodów w kwocie 10 646 500 zł przedsiębiorcy mają obowiązek od 1 stycznia 2026 r. prowadzić pełne księgi rachunkowe.

11.   Podatek od nieruchomości

Obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 1 sierpnia 2025 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2026 wskazuje na wzrost stawek podatku od nieruchomości w przyszłym roku o ok. 4,5% (w zakresie stawek maksymalnych). Wskazać należy, że faktyczne stawki podatku od nieruchomości na dany rok ustalają rady gmin w formie uchwały, niemniej nie mogą być one wyższe od ww. stawek maksymalnych. Wyżej wymienione zmiany wpłyną na rozliczenia przedsiębiorców szczególnie w kontekście zmian w 2025 r. w podatku od nieruchomości dotyczących nowych definicji budynków oraz budowli (zmiana podstawy opodatkowania). W tym względzie rekomendowanym rozwiązaniem jest audyt majątku przedsiębiorców w kontekście rozliczeń na gruncie podatku od nieruchomości.